Lee Strasberg Kimdir? Biyografisi, filmleri ve dizileri

Israel "Lee" Strasberg, 17 Kasım 1901 tarihinde Budaniv, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nda (günümüzde Ukrayna) Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Yedi yaşındayken ailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne göç ederek New York'un Lower East Side bölgesine yerleşti. Gençliğinde tiyatroya olan tutkusu amatör yapımlarla başlasa da, 1920'lerin başında Konstantin Stanislavski'nin Moskova Sanat Tiyatrosu'nun turnesini izlemesi sanat anlayışını kökten değiştirdi. Stanislavski'nin sisteminden derinden etkilenen Strasberg, 1931 yılında Harold Clurman ve Cheryl Crawford ile birlikte efsanevi Group Theatre'ı kurdu. Burada Stanislavski'nin öğretilerini Amerikan tiyatrosuna uyarlayarak "Metot Oyunculuğu" (Method Acting) olarak bilinecek tekniğin temellerini attı.

1947'de kurulan Actors Studio'ya 1951 yılında sanat yönetmeni olarak katılan Strasberg, bu kurumu dünyanın en prestijli oyunculuk atölyelerinden biri haline getirdi. Geliştirdiği "Metot" tekniği, oyuncunun karakterin duygusal derinliğine ulaşabilmesi için kendi kişisel anılarını, travmalarını ve "duygusal hafızasını" kullanmasını şart koşuyordu. Bu devrimci yaklaşım; James Dean, Marlon Brando, Marilyn Monroe, Paul Newman, Al Pacino, Robert De Niro ve Dustin Hoffman gibi sinema tarihini değiştiren efsanevi oyuncuların yetişmesini sağladı. Strasberg, öğrencileri üzerindeki mutlak otoritesi ve talepkar tarzıyla hem hayranlık uyandıran bir "guru" hem de tartışmalı bir figür oldu. Özellikle Marilyn Monroe ile kurduğu yakın ilişki ve Monroe'nun mirasını ona bırakması uzun süre konuşuldu.

Ömrünün büyük kısmını eğitmenliğe adayan Strasberg, kamera önünde nadiren yer aldı. Ancak 73 yaşındayken, eski öğrencisi Al Pacino'nun ısrarıyla Francis Ford Coppola'nın başyapıtı "Baba II" (The Godfather Part II) (1974) filminde oynamayı kabul etti. Bu filmde canlandırdığı hasta ve manipülatif mafya babası Hyman Roth rolü, ona En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar adaylığı getirdi. İlerleyen yıllarda "Cassandra Geçidi" (The Cassandra Crossing) (1976) ve "…Ve Herkes İçin Adalet" (…And Justice for All) (1979) gibi yapımlarda da rol aldı. Mirasını kurumsallaştırmak adına New York ve Los Angeles'ta Lee Strasberg Tiyatro ve Film Enstitüsü'nü kurdu.

Lee Strasberg, 17 Şubat 1982 tarihinde New York'ta 80 yaşında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir.